يكى از آنان گفته است : بر شماست كه عمل را آشكار سازيد . گفته شد : عمل آشكار چيست ؟ گفت : عملى است كه هرگاه كسى از آن آگاه شود از آن شرم نكنى . ديگرى گفته است : هيچ كارى نكردم كه اگر مردم آگاه شوند باكى داشته باشم ، مگر آميزش با خانواده‌ام و بول و غايط . جز اين كه اين درجهء بزرگى است كه هر كسى به آن نمىرسد . و آدمى از گناهان قلبى و بدنى تهى نيست كه آنها را پنهان مىدارد و نمىخواهد مردم از آن آگاه شوند ، بويژه شهوتها و آرزوهايى كه در سينه‌ها خطور كرده و انسان را سرگرم مىكند و خدا از تمام آنها آگاه است ، بنابراين تصميم بنده به پنهان داشتن آن از بندگان ، بسا مىشود كه گمان ريايى به آن برود كه ممنوع است ، در حالى كه چنان نيست ، بلكه رياى ممنوع اين است كه آن را بپوشاند تا به مردم نشان دهد كه ديندار است و از خدا مىترسد با اين كه چنان نيست . اين است پوشاندن عمل رياكار ، امّا شخص راستگويى كه ريا نمىكند مىتواند گناهان را بپوشاند ، و قصد پنهان ساختن گناه براى وى صحيح است ، و درست است كه در صورت آگاه شدن مردم از آن غمگين شود از هشت نظر : 1 - اين كه شاد بشود كه خدا عملش را مستور دارد و هرگاه رسوا شود از اين كه خدا پردهء او را دريده است غمگين شود و از آن بترسد كه در قيامت نيز پرده‌اش دريده شود زيرا در خبر وارد شده : « هر كس خدا در دنيا گناهش را بپوشاند در آخرت نيز گناهش را مىپوشاند » « 107 » و اين اندوهى است كه از ايمانى محكم نشأت مىگيرد . 2 - اين كه بداند خداى متعال دوست ندارد كه گناهان آشكار شود و دوست دارد پنهان بماند ، چنان كه پيامبر ( ص ) فرمود : « كسى كه گناهى مىكند بايد آن را به پوشش الهى بپوشاند » « 108 » بنابراين شخص گنهكار اگر چه با گناه نافرمانى خدا مىكند ولى دلش از دوستى آنچه خدا دوست دارد خالى نيست و اين حالت از قدرت ايمان نشأت

--> ( 107 ) اين حديث را مسلم ، در ( صحيح ) ، ج 8 ، ص 21 ، روايت كرده و پيش از اين گذشت . ( 108 ) اين حديث را حاكم در مستدرك ، ج 4 ، ص 244 ، به لفظ ديگر روايت كرده و گفته است : اين حديث بنابر شروط شيخين ( بخارى و مسلم ) صحيح است - ولى آنان آن را روايت نكرده‌اند .